MFA Pittelo, Assen

MFA Pittelo, Assen
1

Samenwerking leidt tot besparing van gebouwde vierkante meters.

 

In de wijk Pittelo in Assen is een duurzame multifunctionele accommodatie verrezen waar het installatieconcept leidend was voor het ontwerp van Skets Architectuurstudio. Door toepassing van de Blokkendoosmethodiek van  Grontmij, die het totale bouwproces begeleidde, is 7% aan m2 BVO bespaard op de norm. Bouwbedrijf Nimberg stond voor de uitvoering. Opdrachtgever Gemeente Assen stuurde het proces op kwaliteitsnormen om de exploitatie beheersbaar te krijgen.

Johan Dreijer is als senior projectleider vastgoed van de Gemeente Assen betrokken bij het project. ‘In de visie van de gemeente Assen’, legt Dreijer uit, ‘kan er, indien minder m2 dan de norm gerealiseerd worden, financieel meer geïnvesteerd worden in de duurzaamheid van het gebouw waarin nu twee basisscholen, een peuterspeelzaal, buitenschoolse opvang, een wijkcentrum, een mediatheek, maatschappelijk werk en een gymnastiekzaal voor onderwijs en wijk gehuisvest zijn.’


Blokkendoosmethodiek

Grontmij is gecontracteerd om het bouwkundige proces te begeleiden voor de gemeente, terwijl Dreijer het interne proces stuurde. ‘Voor Grontmij betekent dat eerst sociale cohesie bereiken met de gebruikers van het MFA’, vertelt Arie Bottema, projectmanager van Grontmij, ‘vervolgens het opstellen van het programma van eisen, de architectenselectie en de aanbesteding. Om de sturing op het proces te behouden is het ontwerp van de architect Janpiet Nicolai van Skets Architectuurstudio door Grontmij vertaald naar een technisch ontwerp en heeft Grontmij het tekenwerk vanaf de besteksfase voor zijn rekening genomen.‘ Dat wijkt af van de traditionele wijze van werken, maar geeft volgens Johan Dreijer meer evenwicht in het ontwerpproces naar alle partijen zodat de doelstelling van duurzaamheid en kwaliteit gerealiseerd wordt. Met behulp van de Blokkendoosmethodiek’, vertelt Arie Bottema, ‘zijn er vooraf een groot aantal interactieve sessies met de toekomstige bewoners geweest over samenwerkingsformule, ruimte, beheer, communicatie, financiën en duurzaamheid. Aan de hand van die uitkomsten zijn zeven pijlers geformuleerd voor het opstellen van een gedragen programma van eisen.’

´Omdat via installatietechnieken veel energiebesparingen zijn te realiseren, is het installatieconcept leidend voor het ontwerpproces van de architect en dat is ook contractueel vastgelegd’, vertelt Johan Dreijer. ‘Daarbij is ons idee dat je aan de voorkant moet sturen als je de exploitatie beheersbaar wil maken. Het wijkt af van het traditionele, maar het geeft meer sturing en beter grip op het bouwproces; in feite is er meer evenwicht tussen esthetisch en bouwkundig ontwerp.´

Ontwerp


De keuze in de architectenselectie viel op Skets Architectuurstudio omdat het bureau onder andere de samenwerking van de gebruikers het beste tot uiting bracht in het gebouw. Bij binnenkomst kan de bezoeker vanuit een centraal ontmoetingsplein links naar de kantoren, de peuterspeelzaal en de gymnastiekzaal en rechts naar de beide basisscholen. Beide bouwvolumes worden gescheiden door een centraal in het gebouw liggend gemeenschappelijk paviljoen dat voor multifunctioneel gebruik is ingevuld, met een keuken, uitgiftebuffet en een vergaderruimte. Het paviljoen heeft aan de achterzijde een brede trap die ook fungeert als theateropstelling. Boven gekomen is er een etage met functies voor de wijk.

De wanden van dit eiland zijn uitgevoerd in vriendelijk ogend hout, de wand van het linker bouwvolume is in wit en contrasteert met de stenen schoolwand in donkere tinten rechts. De scholen hebben hun identiteit behouden door ieder een eigen kleurstelling van vloer en/of wand te kiezen: groen voor de christelijke en oranje voor de openbare school. Om verstoring door bezoekers en geluid te voorkomen zijn de klaslokalen gescheiden van de centrale ruimte door een wand met een eigen gangruimte naar de lokalen. Elke school heeft binnen een eigen toegang via de centrale en openbare ruimte.

Het gebouw ligt in een groene omgeving en is aan de achterzijde begrensd met een groot, open groen terrein. De aangeplante ‘kale’ bomen versterken dat natuurbeeld. In de stenen gevelwand zijn namelijk vleermuiskasten en nest- en zwaluwkastjes aangebracht waar al driftig gebruik van wordt gemaakt. Het gebouw heeft niet alleen een duurzaam maar ook een groen karakter gekregen.

Installatieconcept

‘Het installatieconcept is leidend voor het bouwkundig ontwerp, waardoor de beheersmatige aspecten goed aandacht krijgen’, licht Bottema toe. Projectleider Bert Jan Bulthuis van aannemer Nimberg constateert dat daardoor een zeer afgewerkt beeld ontstaat in het gebouw. Vooraf zijn door Grontmij een vijftal scenario’s ontwikkeld voor duurzaamheid, waaruit door de gemeente een keuze is gemaakt. Er is gekozen voor een WKO, met warmtepomp voor de vloerverwarming die voor de basistemperatuur zorgt, maar die gecombineerd wordt met een luchtklimaatsysteem. Dreijer: ‘Daarmee kun je sneller op een andere klimaatbehoefte inspelen. Op het dak wordt een groot deel belegd met PV-panelen (zonne-energie), waarmee een groot deel van de elektrische energie wordt opgewekt. In het gebouw is daglicht gestuurd licht geplaatst, maar opvallend is de keuze voor de biodynamische verlichting van Trilux, een verlichtingssysteem dat de leerprestaties verhoogt door variaties in de verlichtingssterkte. Niet direct energiebesparend, maar het heeft wel een onderwijskundige prioriteit.’

Bouwproces

Via een openbare aanbesteding heeft Bouwbedrijf Nimberg uit Havelte, onderdeel van Beheersmaatschappij Hegeman uit Nijverdal, de opdracht binnengesleept. Tijdens het bouwproces is veel en intensief inspraak geweest door de toekomstige gebruikers en als bouwer komt dan de planning wel eens in het gedrang. Projectleider Bert Jan Bulthuis: ‘Inspraak kost veel tijd en stelt beslissingen uit.’ Voor de aannemer waren de rondingen in en aan het gebouw in combinatie met betonconstructies en de raampartij uitdagingen. Bulthuis: ‘Dat geldt ook voor de betimmering.’ De timmerlieden vonden het mooi vakwerk, ook omdat ze de tijd kregen om het uit te voeren.’ De fundering was extreem afwisselend: palen van vier meter worden afgewisseld door palen van zeventien meter. Een zandlaag op vier meter diepte die afnam in dikte, was de reden waarom extra lengtepalen zijn gefundeerd. ‘Ook is er opvallend metselwerk in de gevelwand: een metselwerk in drie lagen. Eén cm naar buiten, één standaard en een 1 cm naar binnen. Omdat het tekentraject vooraf door Grontmij geëngineerd is, is er veel aandacht besteed aan de sturing vooraf. Bulthuis: ‘Meer aandacht aan de dichtheid van de buitenschil.’ Grontmij gaat voor de oplevering die EPC-waarde controleren door het gebouw hermetisch af te sluiten en te testen op lekken. Bottema: ‘We hebben een EPC-waarde van 0,6 gesteld en die willen we ook leveren, zodat we als Grontmij het totale gebouwconcept als multidisciplinair project van begin tot oplevering naar de wensen en eisen van zowel de gebruiker als opdrachtgever succesvol kunnen afsluiten.’

Projectgegevens

Opdrachtgever:   Gemeente Assen
Architect:   Architectuurstudio Skets
Architect:   Axes Architecten
Aannemer:   Bouwbedrijf Nimberg
Bouwdirectie:   Grontmij
E + W-installatie:   Wolter & Dros TBI Techniek
Advies en Ingenieursbureau:   Noordelijk Akoestisch Adviesburo
Advies en Ingenieursbureau:   Hanselman Taxaties B.V.
Materialen:   Raab Karcher
Brandpreventie:   Flame Guard
Isolatie:   Raab Karcher
Inrichting:   Janssen Fritsen
Kozijnen:   Eland Brandt
Dak:   De IJzeren Man
Zonwering:   Sneijders Van Der Heiden
Aluminium:   Alraf
Overig:   Vebo beton
Overig:   Schöck Nederland
Beton mortel:   B.V Mortel Installatie Assen M.I.A.
Dak:   Gorter Luiken
Schilder:   Naber Schildersbedrijf
Inrichting:   Abeln Projectstoffering
Tegelwerk:   Tegelzetbedrijf Scheve & Boelen
Binnenwanden:   Keistad Mobiele Wanden
Keuken:   Kramer Gieten
Binnenwanden:   Kupan BV
Deuren:   Novoferm
Overig:   Machinefabriek Rinsma
Binnenwanden:   Wouda Systeemafbouw
Stucadoor:   Prostuc BV
Dakdekker:   Oranjedak Noord BV
Gereedschappen:   Mammoet Assen
Gevelsteen:   Raab Karcher
Deuren:   Berkvens
Overig:   Enexis
Grond:   Zuidema Aannemers
Materialen:   Concordia
Staalkonstructie:   Taekema
Natuursteen:   Raab Karcher
Kozijnen:   Timmerfabriek Webo
Reclame:   Strijker Buitenreklame
Deuren:   Boon Edam Nederland B.V.
Liften:   Otis Amersfoort
Fundering:   H. van Dieren
Deuren:   BPZ
Hang en sluitwerk:   BPZ
Inrichting:   Hendriks & de Jonge
Metselwerk:   Mulderij
Staalkonstructie:   Beijer Constructie

Bouwgegevens

Er zijn geen bouwgegevens bekend...
 
Hercuton